Myśliwiec KF-21 zakończył testy w Korei Południowej po wykonaniu 1600 lotów.

South Koreański myśliwiec KF-21 właśnie przekroczył ważny próg: zakończył długą i intensywną fazę prób w locie i zbliża się do służby liniowej, gdy Seul ściga się, by zmodernizować swoje siły powietrzne i wywalczyć miejsce na globalnym rynku samolotów bojowych.

Koniec kluczowej kampanii testowej

Południowokoreańska Administracja Programu Pozyskiwania Uzbrojenia (DAPA) ogłosiła, że kampania testowa KF‑21 Boramae została zakończona po około 1600 lotach bez wypadków.

Ostatnie loty domknęły wieloletni harmonogram obejmujący próby podstawowych własności pilotażowych, testy separacji uzbrojenia, sprawdzenia radaru oraz loty wysokiego ryzyka na granicy obwiedni osiągów.

Próg 1600 lotów daje Seulowi pewność, by przejść od prototypów eksperymentalnych do gotowych bojowo samolotów schodzących z linii produkcyjnej.

DAPA podaje, że rozwój ma zostać formalnie sfinalizowany w pierwszej połowie 2026 r., a dostawa pierwszej partii produkcyjnej zaplanowana jest na drugą połowę roku.

Taki harmonogram jest agresywny jak na międzynarodowe standardy i oznacza, że KF‑21 trafi do jednostek operacyjnych mniej więcej dekadę po oficjalnym rozpoczęciu programu.

Program zrodzony ze starzejących się Phantomów i Freedom Fighterów

KF‑21 uruchomiono w 2015 r. z jasnym celem: zastąpić w Korei Południowej wysłużone floty F‑4 Phantom II i F‑5 Tiger II - samoloty, których podstawowe konstrukcje sięgają czasów zimnej wojny.

Utrzymywanie tych maszyn staje się coraz droższe, a ich przeżywalność wobec nowoczesnych pocisków i obrony przeciwlotniczej szybko maleje.

Seul chciał czegoś bardziej zaawansowanego niż zmodernizowane myśliwce czwartej generacji, ale mniej złożonego i mniej uwikłanego politycznie niż pełnoprawny, piątej generacji samolot stealth.

Efektem jest platforma „4,5 generacji”: myśliwiec o obniżonej wykrywalności, z dwoma silnikami, radarem AESA (aktywny elektronicznie skanowany), nowoczesnymi sensorami i awioniką o otwartej architekturze, którą można z czasem modernizować.

Przemysłowy kręgosłup i ambicje narodowe

Korea Aerospace Industries (KAI) przewodzi programowi od strony przemysłowej, współpracując blisko z DAPA oraz gęstą siecią krajowych dostawców.

Ponad 600 południowokoreańskich firm dostarczyło komponenty - od struktur płatowca i podwozia, po moduły radaru i wyświetlacze w kabinie.

KF‑21 to nie tylko myśliwiec; to strategia przemysłowa zaprojektowana tak, by zakotwiczyć wysokowartościowe prace obronne w Korei Południowej.

Model ten przypomina podejście państw takich jak USA i Francja, które wykorzystywały sztandarowe projekty lotnicze do budowy krajowych łańcuchów dostaw, ochrony miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji oraz zwiększenia siły przetargowej na rynkach eksportowych.

Pierwsza partia ograniczona do 20 maszyn dla kontroli ryzyka

Jedną z ważnych decyzji DAPA było zmniejszenie wielkości początkowej partii produkcyjnej.

Zamiast zamawiać dużą pierwszą transzę, agencja zredukowała otwierającą serię do około 20 samolotów.

Logika jest prosta: mniejsza liczba wczesnych maszyn ułatwia wprowadzanie poprawek i aktualizacji oprogramowania, które wynikają z końcowych testów i oceny.

• Mniejsza ekspozycja finansowa, jeśli potrzebne będą poprawki projektu na ostatniej prostej
• Szybsza integracja nowych sensorów i uzbrojenia w kolejnych partiach
• Miejsce na reakcję na uwagi eksportowe od potencjalnych klientów zagranicznych

Takie podejście etapowe jest powszechne w nowoczesnych programach myśliwców, gdzie duża część wzrostu możliwości wynika ze zmian w oprogramowaniu, a nie w sprzęcie.

Autonomia strategiczna wciąż ma słabe punkty

Mimo udanej kampanii testowej KF‑21 nie zapewnia Korei Południowej pełnej niezależności w zakresie lotnictwa bojowego wysokiej klasy.

Kilka kluczowych podsystemów pozostaje dostarczanych z zagranicy, co tworzy ograniczenia polityczne i operacyjne.

Silniki i zależności technologiczne

Najbardziej widoczna zależność dotyczy silnika.

KF‑21 wykorzystuje jednostki napędowe pochodzenia amerykańskiego, co oznacza, że umowy eksportowe i część modernizacji będą podlegały zgodzie USA.

To znane napięcie dla wielu sojuszników Stanów Zjednoczonych: kupowanie lub integrowanie amerykańskiej technologii daje osiągi i niezawodność, ale wiąże się też z warunkami.

Inne wrażliwe technologie - takie jak niektóre elementy walki elektronicznej i zaawansowane sensory - również opierają się na częściach importowanych lub zagranicznych licencjach.

Korea Południowa zdobyła kompetencje w projektowaniu i integracji, ale wciąż ma przed sobą długą drogę, zanim będzie mogła mówić o w pełni suwerennym ekosystemie myśliwca.

Uderzeniowa siła powietrze–ziemia i reguły eksportu

Kolejną otwartą kwestią jest szerokość arsenału powietrze–ziemia dla KF‑21.

Oczekuje się, że samolot będzie przenosił mieszankę precyzyjnego uzbrojenia produkcji południowokoreańskiej i zagranicznej, ale integracja nowych bomb kierowanych i pocisków manewrujących wymaga czasu, pieniędzy i porozumień politycznych.

Na to wszystko nakładają się ograniczenia eksportowe.

Państwa zainteresowane zakupem KF‑21 mogą odkryć, że pewne typy uzbrojenia lub opcje programowe są niedostępne z powodu polityki USA lub Korei Południowej.

Te limity kształtują rynki, na które Boramae może realnie wejść, oraz to, jak atrakcyjnie będzie wyglądał na tle konkurentów takich jak Rafale, Gripen czy używane F‑16.

Gdzie KF-21 może się wpasować na globalnym rynku

Korea Południowa wyraźnie celuje w możliwości eksportowe, gdy tylko zaspokojone zostaną potrzeby krajowe.

Państwa, których nie stać na F‑35 albo które chcą rozwiązania mniej wrażliwego politycznie, mogą postrzegać KF‑21 jako kompromisową alternatywę.

Profil potencjalnego nabywcy	Co oferuje KF‑21
Kraje modernizujące stare floty F‑5/F‑16	Nowsza, przystosowana do działań sieciocentrycznych platforma o niższych kosztach cyklu życia niż myśliwce 5. generacji
Państwa obawiające się zależności od jednego dostawcy	Dodatkowe źródło zaawansowanych myśliwców poza producentami z USA i Europy
Partnerzy poszukujący offsetu przemysłowego	Możliwość produkcji licencyjnej, montażu lokalnego lub pakietów prac przy podsystemach

Konkurencja jest jednak ostra.

Francja skutecznie sprzedaje Rafale w wielu regionach, Szwecja pozycjonuje Gripena jako tańszy zachodni myśliwiec, a USA często łączą sprzedaż F‑16 lub F‑35 z pogłębionymi partnerstwami bezpieczeństwa.

Co tak naprawdę oznacza 1600 lotów testowych

Surowa liczba robi wrażenie, ale na co przekłada się w praktyce?

Testy w locie zwykle obejmują trzy szerokie rodziny prac.

• Osiągi i pilotaż: wznoszenie, zakręty, lot z dużą i małą prędkością oraz zarządzanie obciążeniami paliwowymi i silnikowymi.
• Systemy i oprogramowanie: sprawdzanie trybów radaru, łączy danych, wyświetlaczy, komputerów misji i reakcji systemów walki elektronicznej.
• Uzbrojenie i podwieszenia: bezpieczna separacja bomb i pocisków, strzelania bojowe oraz upewnienie się, że zachowanie samolotu pozostaje przewidywalne.

Każdy lot weryfikuje niewielki zestaw punktów w określonych warunkach: wysokości, temperaturze, prędkości, konfiguracji uzbrojenia.

Dlatego zanim myśliwiec zostanie dopuszczony jako „operacyjny”, liczba lotów sięga tysięcy.

Czysty rekord bezpieczeństwa w tak intensywnej kampanii testowej buduje zaufanie pilotów, polityków i klientów eksportowych.

Ryzyka, korzyści i co dalej

Po zakończeniu fazy testowej Korea Południowa staje dziś przed innym rodzajem ryzyka: utrzymaniem programu w ryzach kosztowych i zapewnieniem mu politycznego poparcia przez dekady służby.

Wzrost kosztów przyszłych modernizacji - takich jak lepsze kształtowanie pod kątem stealth czy nowy silnik - może ścisnąć budżety obronne i spowolnić produkcję.

Jest też techniczne wyzwanie pozostania istotnym w epoce dronów, zagrożeń hipersonicznych i coraz gęstszej obrony powietrznej.

KF‑21 prawdopodobnie będzie potrzebował regularnych „zrzutów” oprogramowania, nowego uzbrojenia oraz integracji z bezzałogowymi maszynami typu „loyal wingman”, by zachować konkurencyjność.

Po stronie korzyści program już teraz zasila umiejętności i technologie w innych sektorach.

Know-how w zakresie radarów AESA może zostać zaadaptowany do okrętów, lądowych systemów obrony przeciwlotniczej, a nawet cywilnych radarów dozorowania.

Zaawansowane kompozyty, techniki obróbki oraz narzędzia projektowania cyfrowego opracowane dla myśliwca mogą wzmocnić szerzej południowokoreańską bazę lotniczą i przemysłową.

Kluczowe pojęcia i scenariusze dla niespecjalistów

Dwa sformułowania będą często powracać, gdy historia KF‑21 będzie się rozwijać.

„Myśliwiec 4,5 generacji” zwykle odnosi się do samolotów, które mają pewne cechy ograniczonej wykrywalności, zaawansowane sensory i cyfrowe kabiny, ale nie pełne możliwości stealth i fuzji sensorów charakterystyczne dla maszyn takich jak F‑35.

„Autonomia strategiczna” opisuje zdolność państwa do podejmowania decyzji obronnych bez blokowania przez zagranicznych dostawców lub presję polityczną.

Patrząc w przyszłość, możliwych jest kilka scenariuszy.

Jeśli Korea Południowa zdoła w ciągu następnej dekady ograniczyć zależności zagraniczne - na przykład poprzez opracowanie krajowego silnika myśliwskiego lub w pełni rodzimego radaru - KF‑21 może stać się trampoliną do przyszłego, rodzimego samolotu stealth, zintegrowanego z dronami i sensorami kosmicznymi.

Z drugiej strony, jeśli zgody eksportowe będą wielokrotnie opóźniane lub blokowane, Seul może stanąć przed wyborem: głębsza zależność od głównych sojuszników albo silniejszy nacisk na krajowe alternatywy - nawet przy wyższych kosztach.

Tak czy inaczej, zamknięcie kampanii 1600 lotów testowych wyznacza moment, w którym KF‑21 przechodzi od prototypu z obietnicą do samolotu bojowego, od którego oczekuje się realnego ryzyka, realnych misji i realnego ciężaru politycznego.